Timur Selçuk… Kendisi Gitti, İzi Yaşıyor

Bir Sanatçının Anatomisi

 

Kendisine özgü hâl ve davranışlarıyla zihnimde yer etmesi pek doğaldı. Onun bir Örovizyon (Eurovision) yarışmasındaki hayali aklımdan çıkmaz. 1989’daki yarışmaya, Selçuk’un sözleri de kendisinin olan Bana Bana bestesiyle katılmıştık; şef de oydu. Beyaz giysileriyle…

*

Ve ben onu, müzik alanımızdaki “müesses nizam”a başkaldıran bir şövalye, güçlü isimlere karşı bir savaşçı olarak da bilirim: Timur Selçuk, babasının eserlerini, televizyonlarda, “şurada-burada” katledercesine söylemeye çalışanlara karşı inatla korumaya çalışmaktaydı. Çok zaman da celalleniyordu; bazı yorumlar için “meyhane yorumu” bile dedi. Bir iddiası vardı: “Onun eserlerini meyhanelerde rakı mezesi yap(tır)mam” diyordu. “Babamın şarkıları doğru yerde, doğru şekilde okunmalı.” Ve böyle derken de aslında, Münir Nurettin’in besteleri özelinde geleneksel Türk müziği eserlerinin haysiyetini koruma savaşına soyunduğunu ilan ediyordu. 

Selçuk’un sözlerindeki “yap(tır)mam” kelimesinin içerisinde yer alan “(tır)” hecesini, onun bu kararlılığını vurgulamak amacıyla benim eklediğimi belirteyim; bir tarihte, TV’de bu konuda dile getirdiği çıkışlarını alkışlayarak izlemiştim. 

*

Cumhuriyet’ten Ayşe Emel Mesci, onun bu ayın altısında aramızdan ayrılması üzerine bir ardından yazısı yazdı: Omzuma bir beyaz güvercin kondu (16-11-2020 [*]). Pek yakışan bir başlık; Timur Selçuk’un o ’89 Örovizyonu’ndaki görünümünü hatırlayanların kolayca anlamlandıracakları zekice bir başlık… 

Kadın duyarlığı kaleme yansıyınca ve bir de giden bir güzellikten söz ediliyorsa, dayanılmaz oluyor…

Şimdi de söz Mesci’nin: 

«Bir zamanlar Şehir Tiyatroları, Rumelihisarı içine inşa edilmiş sahnede yaz temsilleri verirdi. O sahne son dönemlere kadar İstanbul Tiyatro Festivali başta olmak üzere çeşitli festivallere de ev sahipliği yaptı. 2015 yılında ise sanata, özellikle de tiyatroya karşı umursamaz, hoyrat tavrıyla bilinen iktidar tarafından “yürürlükten kaldırıldı”.

Şehime Erton ve oğulları 

1960’lı yıllarda ise tiyatroyu itibarsızlaştırmaya çalışmak, iktidarlar dahil kimsenin aklından bile geçmezdi. 1967 yılının ağustos başında Rumelihisarı Sahnesi’nde Şehir Tiyatroları prodüksiyonu olan “Bir Kavuk Devrildi”yi oynuyorduk. Sahneyi paylaştığım pek çok değerli ismin arasında, tam bir İstanbul hanımefendisi olan, büyük ela gözlü, çok hoş bir kadın, Şehime Erton da vardı. İki oğlundan biri Fransa’da okuyordu. “Gelsin, seni tanıştıracağım” der dururdu. Temsiller sona erdikten sonra yaz tatilimi geçirmek üzere halamların Kalamış’taki evine gittim. O zamanlar İstanbul, yaz tatilinin kent içindeki sayfiyelerde geçirilebildiği bir yerdi. Bir gün halamın kızı Hülya Erten’le Kalamış Yelken Kulübü’nün sahil tarafındaki balıkçı kahvesinde oturuyorduk (deniz doldurulmamıştı henüz). Bir de baktım, Şehime Hanım iki oğluyla birlikte ayrı bir masada. Timur ve Selim Selçuk kardeşler ile orada tanıştım. 

Timur, yirmili yaşlarının hemen başındaydı, çok yönlü bir müzik eğitimi aldığı Fransa’dan gelmişti. Ümit Yaşar Oğuzcan’ın aynı adlı şiirinden bestelediği “Ayrılanlar İçin” yeni meşhur olmuştu. İyi arkadaş olduk. O yaz bizi Hülya ile sandal gezilerine çıkardı, Durul Gence Orkestrası ile yaptığı provalara çağırdı. Timur Selçuk’un orkestrayı cıva gibi yerinde duramayan bir halde, hoplayıp zıplayarak yönetmesi karşısında afallamıştım. Babasının evine, yeşillikler içindeki bembeyaz ahşap konağa da davet etmişti. Münir Nurettin Selçuk ile de tanışma onuruna eriştim böylece. O gün piyanonun başına oturdu, “Bak bu üzerinde çalıştığım yeni beste” dedi, çalıp söylemeye başladı: “Süzülüp mavi göklerden yere doğru/Omzuma bir beyaz güvercin kondu/Aldım elime usul usul okşadım/Sevdim, gençliğimi yeniden yaşadım. 

1970’ler ve sonrası

Aradan yıllar geçti, ben cezaevine girdim, 1974 affıyla çıktım, Muhsin Ertuğrul sayesinde yeniden Şehir Tiyatroları’na döndüm. Timur emekten yana tavrını keskinleştirmiş, politik mesajı öne çıkan ama yine çok kaliteli şarkılar, AST için de oyun müzikleri yazmaya başlamıştı. Miting meydanlarında özellikle Sarper Özsan’ın bestelediği “1 Mayıs Marşı”nı Timur Selçuk yorumuyla dinlemek apayrı bir keyifti. 

1970’li yılların sonuna doğru kompozitör Ahmet Yürür bir konser için iki bestesini söylememi istemişti. Sözleri Afşar Timuçin tarafından kaleme alınmış olan “Çanları Kimler Çalıyor?” ve “Otur Ahmet Kardeşim.” Yürür beni 1 ay çalıştırdı, konser yaklaşınca da Timur Selçuk’un Tünel tarafındaki atölyesinde, onunla birlikte çalışmamı istedi. Birlikte birkaç kez çalıştık. İşinde çok ciddi, hayatın içinde ise muzip çocuklar gibi neşeliydi. Tam konser günü rahatsızlandım, şarkıları Timur söyledi. 

1990’lı yıllarda, ben sürgünden döndükten sonra onunla ve eşiyle Nişantaşı’nda bir gece yemek yedik birlikte. Geçmiş yılları yâd ettik, Fransa’yı konuştuk. Son kez o zaman gördüm Timur’u, ama hep izledim. 

Hepimiz gibi o da çeşitli değişimler yaşadı mutlaka ama bazı yanları hiç değişmedi: Emekten yana tavrı hiç değişmedi; Atatürk sevgisi hiç değişmedi; haksızlığa, zulme, zalime karşı çıkışı hiç değişmedi; namuslu, dürüst, ahlaklı, dimdik duruşu hiç değişmedi. Bilgisine güvenen, piyasa için kaliteden asla ödün vermeyen, sözünü sakınmayan sanatçı ve aydın kimliği hiç değişmedi. 

Erken gitti bence ama şu çorak toprakta bile iz bırakarak gitti. Bu ülkeden “beyaz güvercin donunda”* bir Timur Selçuk geçti. 

* Hacı Bektaşi Veli’ye atfen kullanılan bir deyim.»

 

İnal Karagözoğlu

17-11-2020 Salı

_________________________

* https://www.cumhuriyet.com.tr/yazarlar/ayse-emel-mesci/omzuma-bir-beyaz-guvercin-kondu-1791290 

-0-0-0-

Not (İK):

don: Giysi (Derleme Sözlüğü), kılık kıyafet, üst baş, (kişi için) dış görünüş.

 

 

© 2020 İK

{lang: 'tr'}

1 Yorum

  1. Kayhan Arsoy said,

    Kasım 18, 2020 at 13:47

    Timur Selçuk’un ardından yazılanlar,söylenenler ne kadar güzel! Çok değerli sanatçı, namuslu,dürüst insan..Devlet katında anılmamasına şaşırmıyorum,ama kızıyor ve üzülüyorum..Bugün bizi yönetenler gidecekler, unutulacaklar..Çetin Altan’ın söylediği gibi önemli ama değersiz kişiler..Timur gibi sanatçılar ise hiç unutulmayacaklar, bugün önemli değiller belki ama değerli insan olduklarından…
    …Süzülüp mavi göklerden yere doğru omuzuma bir beyaz güvercin kondu…

Post a Comment

Improve the web with Nofollow Reciprocity.