Aslında Ecdadımız Laikmiş

Yılbaşı Yaklaşırken…

 

Cumhuriyet’ten Tayfun Atay sormuş: Hayrola, ‘Yılbaşı haram’ fetvası yok mu?!”.

Görüldüğü gibi yazar, soru cümlesi kalıbındaki –ve aslında tam teşekküllü bir soru olan– cümlesinin sonuna koyduğu soru imiyle (işaret) yetinmemiş, bir de ünlem imi (nida işareti) eklemiş. Bu ‘kombin’ (?!), bir şaşırmışlığı anlatıyor. Emojiler yokken yazıları renklendirmenin bir yolu da noktalama imleriydi. Atay’a “çağı yakalayamamış” mı demeli yoksa ‘gelenekçi’ mi? Bırakalım, buna okurları karar versin… 

Bu küçük notumu şişirmemek için yazısının bağlantısını vereyim Tayfun Atay’ın: http://www.cumhuriyet.com.tr/koseyazisi/892724/Hayrola___Yilbasi_haram__fetvasi_yok_mu__.html . Merak eden okur… Hem, vermesem de bulur okur ya, benimki, iş olsun işte…

Read the rest of this entry »

{lang: 'tr'}

Bir Doğum Günü Dolayısıyla

Âkif, Üngör, İstiklal Marşı…

  

Dün, millî şairimiz Mehmet Âkif Ersoy’un doğum günüydü. 20 Aralık 1873’te doğan Âkif, yine bir kış başlangıcında 27 Aralık 1936 tarihinde verimli bir çağındayken 63 yaşında aramızdan ayrılan bir büyüğümüz… Mehmet Âkif Ersoy’un Cumhuriyet tarihimizde değerli bir yeri var; o, İstiklal Marşımız’ın şairi.

*   *   *

Read the rest of this entry »

{lang: 'tr'}

Gitmek mi Zor Kalmak mı? (*)

Kelimeler Kifayetsiz 

 

Emre Kongar, bugün (14 Aralık 2017 Perşembe), bir olgunun anahatlarını çizmiş köşesinde. Bir utanç tablosu… 

Kongar’ın Korku imparatorluğu: Ahtapotlaşan sarayını okuyunca ( http://www.cumhuriyet.com.tr/koseya… ), kendi hesabıma da utandım. Bende bu utanma duygusuna yol açan şey, kaç gündür kafamın bir köşesinde hapsedilmiş bir hâlde duran, durdukça da beni içten içe sıkan ve fakat bir türlü ona ilişkin birkaç satır bile yazamadığım, dolayısıyla da salıveremediğim kıyıda köşede kalmış küçük bir haber.

Evet, ‘küçük’ bir haber, ama bence taşıdığı anlam ‘pek büyük’ bir haber: 

Kocaeli’de –Bizim İzmit’te– yerel bir yayın organı var, Kocaeli Koz. Birbirinin üzerine yığılmış olumsuzlukları getirir sayfalarına. Yazarlarıyla, habercileriyle, haberleriyle dikkat çekici bir yayın… Yazarlarından özellikle birisi, Yeliz Koray, yazılarıyla manşet bile olmuştu; şimdi yok! 

Read the rest of this entry »

{lang: 'tr'}

Ne O, Ağlıyor musun?

İstanbul’a Bakınca…

 

İlgi çekici, ilgi çekiciliği kadar da zengin bir yer (hesap, alan) var Facebook’ta (FB): Eski İstanbullular İstanbul’un Nostaljik Güzel Fotoğrafları.(1) Bir de, bu hesaba benzeyen –belki de iç içedirler– “Eski Zamanlarda İstanbul’un En Güzel Fotoğrafları ve Resimleri” adlı bir alan da yer alıyor FB’de.(2) Buralarda insanlar, –tabii, çoğu İstanbullu olmalı, –gerçi, saf, yani, katışıksız, halis, has, atadan gelme, doğup büyüme İstanbullu pek var mıdır, bilemem, sözün gelişi işte… Hoş, herkes İstanbullu ya bu devirde– yeni yeni görseller koyarak, var olanlar dolayısıyla da anılarından söz ederek, düşüncelerini dile getirerek katkılarda bulunuyorlar… İkisi de gezilmeye değer yerler; tavsiye ederim. 

Bu vesileyle, günden güne elden kayıp giden tek şehrimizin İstanbul olmadığı gerçeği bir kere daha içimizi yakıyordur. Şiddetle… Gerçi, araştırsak yukarıda sözünü ettiğim alanlara benzeyen daha niceleri vardır; olmalı da… Ama ya yaygın değiller ya da pek o gözle bakmıyoruz, o yüzden de görmüyoruz, bilmiyoruz; kendi hesabıma bu böyle… Evet, Genelağ’da (Internet), şehirler için açılmış olsun, kasabalar ya da küçük yerler için, birçok tanıtım alanı var. Ancak bunlar, kamusal yönetim birimlerinin (valilikler, kaymakamlıklar, belediyeler vb.) eliyle kurulan ve işletilmekte olan alanlar. Hemen hepsi de o kuruluşça verilen hizmete, turizme yönelik şeyler. Hiçbirinde de insanların, en azından o yer hemşerilerinin etkileşimli katılımları sağlanmış değil. 

Read the rest of this entry »

{lang: 'tr'}

Adını Doğru Koyalım

Resmin Gerisinde Ne Var?

 

Asıl konuya girmezden önce, anlatabilirsem, bana göre yanlış olan bir söze dair bir şeyler söylemek istiyorum. Söz şu: Taşeron işçi. 

Dilbilgisinden gideyim: Daha ilkmektepte öğretmişlerdi, isim tamlamalarından biri de takısız tamlamadır. Bu tamlamalarda tamlayan, tamlananın neyden yapıldığını (onun ne tür maddeden yapıldığını; yani, aslını, ham maddesinin ne olduğunu) belirtir. Verilen örnek de pek yaygındır: “demir kapı”. Arkadaşlarımın, kaldırdıklarını parmaklarını sallayarak hep birden “Altın bilezik örtmenim.”, “Örtmenin örtmenim, demir tava!…”, “Öğretmeniiim, kurşun askeerr…” diye bağrıştıklarını duyuyorum. Öğretmenimizden hepsine birer “Aferin”…

Masaya yatırdığım “taşeron işçi” de tıpkı “demir kapı” yapısında. Yani, tamlayan konumundaki ‘taşeron’, tamlanan ‘işçi’nin neyden yapıldığını (onun ne tür maddeden yapıldığını; yani, aslını, ham maddesinin ne olduğunu) belirtme konumunda, durumunda. Ancak, bir sorun var: ne ‘taşeron’ bir madde ne de ‘işçi’ bir şey… Nerden biliyoruz bunu? Uygulamalardan, yazılı kaynak olarak da sözlüklerden… Sözlükler, Türkçeye Fransızcadan gelmiş olan taşeron (Fr. tâcheron) için şu özet tanımlamada birleşiyor: “Bir işin bir bölümünü yapma, yaptırma işini asıl yükleniciden alan yüklenici.” Bu altyüklenici, gerçek kişi de olabilir, tüzel kişilik de. İşçi de, birisinin ya da bir kurum veya kuruluşun işini, işlerini beden ya da kafa gücünü veya el becerisini kullanarak bir ücret karşılığında yapan kişi. 

Sonuç olarak, “taşeron işçi” tamlaması yanlıştır; söz edilmek istenen, “taşeron işçisi”dir. Ama, –pek azı dışında– devletin tepelerindekilerin, gazete sütunlarını arşınlayanların, TV’lerde başköşelerde oturanların dillerinde ve en önemlisi, ekonomi yazarlarının, iş dünyası yazar-çizerlerinin dillerinde de kalemlerinde de ve hâliyle evde-sokakta-kahvede bizlerin de dillerimizde “taşeron işçi” lafı almış başını gidiyor… 

Read the rest of this entry »

{lang: 'tr'}

Improve the web with Nofollow Reciprocity.