Kutlu Olsun!

Ankara’nın Başkent Oluşunun 90’ıncı Yıldönümü

 

 

Bugün, Ankara’nın ülkemizin başkenti oluşunun 90’ıncı yıldönümü.

 

Mustafa Kemal, İstanbul’un İtilaf Devletleri’nce (Uzlaşıklarca) işgal edilmesinin ardından 19 Mart 1920’de bütün valiliklere ve kolordu komutanlıklarına bir genelge göndererek Ankara’da olağanüstü bir meclis kurulacağını bildirmişti. Bunun üzerine temsilci seçimleri yapılmış ve 23 Nisan 1920 günü Ankara’da ‘Büyük Millet Meclisi’ (BMM) adıyla ilk ulusal meclisimiz açılmıştı.

 

‘I. Meclis’ diye anılan bu meclisin kurduğu Ankara Hükümeti, Kurtuluş Savaşı’nı yönetmiş, savaşın kazanılmasının ardından Lozan Barış Antlaşması’nı onaylamış ve seçimlere gitmişti. Bu seçimler sonucunda oluşan ve ‘II. Meclis’, ‘İnkılap (Devrim) Meclisi’ adlarıyla da anılan II. BMM’nin (İkinci Büyük Millet Meclisi’nin) aldığı kararlardan biri de Ankara’nın başkent ilan edilmesi olmuştu. Tarih, 13 Ekim 1923.

 

Ankara’nın başkentliği ilk anayasalarımızda şu biçimde yer almış:

 

Türkiye Devletinin dini, Din-i İslâmdır; resmî dili Türkçedir; makarrı Ankara şehridir.” (Teşkilât-ı Esâsiye Kanûnu [TEK], 1924, Mad. 2)

 

Türkiye Devletinin resmî dili Türkçedir; makarrı Ankara şehridir.” (TEK, 1928, Mad. 2)

 

Türkiye Devleti, Cümhuriyetçi, milliyetçi, halkçı, devletçi, lâik ve inkılâpçıdır. Resmî dili Türkçedir. Makarrı Ankara şehridir.” (TEK, 1937, Mad. 2)

 

Kısaca ‘1924 Anayasası’ diye andığımız 20 Nisan 1340 tarih ve 491 sayılı Teşkilât-ı Esâsiye Kanûnu’nun yukarıdaki maddelerinde anlaşılmaz bir durum pek yok sanıyorum; günümüzde kullanılmayan bir tek ‘makarr’ sözcüğü var, hepsi o kadar… ‘Karar yeri’ anlamına da gelen bu sözcük bu metinlerde ‘başkent’ anlamında kullanılmış.

 

1928’de ve ’37’de küçük değişiklikler yapılan ’24 Anayasası, 1945’te, anlamında ve içerdiği kavramlarda herhangi bir değişiklik yapılmaksızın Osmanlı Türkçesinden arındırılmış. ’24 Anayasası’nın ikinci maddesi, ‘1945 Anayasası’ diye bilinen bu yasada şu biçime yer almış:

 

“Türkiye Devleti Cumhuriyetçi, Milliyetçi, Halkçı, Devletçi, Lâyik ve Devrimcidir. Devlet dili Türkçedir. Başkent Ankara’dır.”

 

1952’e gelindiğinde tuhaf bir şey olmuş: Teşkilât-ı Esâsiye Kanûnu’nun dilinde 1945’te yapılan arındırmaya tepki olarak ’45 Anayasası’ndan ’24 Anayasası’na dönülmüş ve böylece 2. madde şu eski biçimini almış: “Türkiye Devleti, Cümhuriyetçi, milliyetçi, halkçı, devletçi, lâik ve inkılâpçıdır. Resmî dili Türkçedir. Makarrı Ankara şehridir.”

 

Adı artık ‘Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’ olan1961 Anayasası’nda başkentin yer aldığı madde şu:

 

“Madde 3- Türkiye Devleti, ülkesi ve milletiyle bölünmez bir bütündür.
Resmî Dil Türkçe’dir.
Başkent Ankara’dır.”

 

Geliyoruz 1982’ye… Başkent Ankara, ’82 Anayasası’nda da 3’üncü maddede:

 

Türkiye Devleti, ülkesi ve milletiyle bölünmez bir bütündür. Dili Türkçedir.

Bayrağı, şekli kanununda belirtilen, beyaz ay yıldızlı al bayraktır.

Millî marşı ‘İstiklal Marşı’dır.

Başkenti Ankara’dır.”

 

Bu 3’üncü madde, son yıllarda değiştirilmeye çalışılıyor ve fakat hâlen Anayasamızın değiştirilemez maddelerinden olduğundan bugün Anayasamızda olduğu gibi duruyor.

 

Evet, bugün Ankara’nın başkent oluşunun yıldönümü. Bugün mutlu bir gün…

 

Ancak…

 

Ancak, şöyle de bir söz söylendi geçen gün Ankara’da:

 

“Artık bu ülkede ulusalcı mulusalcı diye bir şey yok; bu ülkede artık ‘millet’ gerçeği var, bunu göreceksiniz.”

 

Bu sözlerin sahibi, Recep Tayyip Erdoğan; yani, Türkiye Cumhuriyeti Başbakanı…

 

Evet, bu mutlu günün arifesinde, bir Cumhuriyet Hükümeti’nin başındaki zat, “Artık bu ülkede ulusalcı mulusalcı diye bir şey yok; bu ülkede artık ‘millet’ gerçeği var, bunu göreceksiniz” diyebiliyor. Eğer bu söz geçerli ise, bu ülkenin var olmasını sağlayan meclislerin adındaki ‘millet’ sözünün anlamı nedir ve bu sözü ne yapacağız?

 

Ben, “Bu da geçer yâ Hû” diyorum.

 

Bu da geçer yâ Hû! - Ey büyük Allahım, senin izninle bu günler de geçecek! (Görsel, Forum Donanım Haber Com kaynağından.)

 

*

Ankaramızın başkent oluşunun 90’ıncı yılı kutlu olsun!

 

 

İnal Karagözoğlu

13 Ekim 2013

facebook.com/inal.karagozoglu

 

 

 

© 2013 İK

 

 

Anahtar sözcükler: Anayasa, Ankara, başkent, millet, Teşkilât-ı Esâsiye Kanûnu, Türkiye, ulusal, ulusalcı, yâ Hû   

  

 

598 | Belirli Gün ve Haftalar | Günlük | Her Açıdan | 131013

{lang: 'tr'}

1 Yorum

  1. Pakiz Bortecen said,

    Ekim 15, 2013 at 15:22

    Heyhat ! 90. yıl kutlu olamıyor gibi.. Her sene Cumhuriyet ve onun kazanımlarının ileri dönük yıldönümünü değil de geriye dönük yıl dönümlerini kutluyor hale geliyoruz. Ve bir bakacağız ki ; Cumhruiyetin ilanı öncesine dönmüşüz… Hilafetin varlığını kutluyor olacağız… Kılavuzsuz köy misali …

Post a Comment

Improve the web with Nofollow Reciprocity.