Habercinin Sorumluluğu

Haber Dilinden Ne Haber?

 

 

 

Yazılarımda çok zaman siyaset, kamu yönetimi ve benzeri alanlarda olup bitenler üzerine ahkâm kesiyorum. Haddim olmayarak… Ara sıra da basın-yayın âleminden yakınmalarım oldu. Böyle olması benim kabahatim değil, buna sebep bu ortamları yaratanlardır.

 

Epey bir gazetecilik geçmişim var; koşullar elvermediğinden basın kartı denen şeye sahip olamadım, ama gazeteciliğim bizdeki ölçütlere göre orta hallidir. Bunu derken övünüyor da değilim… Üstelik bu işi pek de sevmişimdir. Öğretmenliğim, belediyeciliğim, boşta gezerliğim falan da var ama, kendimi gazeteci sayarım yani… Ancak, yeni tanıştığım kimselere geçmişimde bu işleri yaptığımı söylerken de şöyle bir düşünürüm hani: acaba hakkımda ne düşünecek? Siyasete bulaşmışlığım da mı olsaydı yoksa? İşte onun tadını bilmiyorum. İnsanın yeni tanıştığı birisinin ona ilişkin ilk algısı açısından bu saydıklarımın hangisi evladır? Bence durum kötü. Gazetecilik dönemimden ahbaplık düzeyinde bir tanıdığım vardır, “Gazeteci gördün mü dinlen dinlen kaç” der. Sebep olanlar utansın.

 

Dilimizde eskiden olmayan bir sözcük var şimdi: ‘haberci’. Evet, gazeteciliğin ortaya çıkışıyla birlikte bu iş bağlamında icat edilmiş olan ve hemen her dilde karşılığı bulunan ‘muhabir’ sözcüğü hep vardı, ama onun anlamı, ‘gazete için haber toplayan; topladığı ya da toplanan haberi gazeteciliğe uygun bir biçimde hazırlayan; bir haberi gazetede yayımlayan kimse’ydi; yani ‘gazeteci’. Son zamanlarda ise, ‘kitle iletişim araçları (medya) için haber toplayan ve  yayın organlarında (radyo, televizyon, genelağ vb.) haber yayımlayan kimseler’e, tek kelimeyle ‘gazeteci’lere de haberci deniyor. Köşe yazarları, yorumcular, röportajcılar, enkırmenler, ‘söyleşmenler’¹, hayatında tek kelime bile haber yazmamış ‘işadamı-gazete patronu’ karışımı muhteremler vesaireler de kendilerini gazeteciden sayarlarmış, o başka… Yerleşen son durum bu.

 

İşte bu haberci (gazeteci) takımının içinde yer alan bazılarının olağanüstü marifetleri var. Hayır, hayır, ‘bir kısım basın’ın ya da ‘iliştirilmiş gazeteci’lerin marifetlerini kastediyor değilim; benim ‘bazı habercilerim’ var, bugün onların şeylerinden söz etmek istiyorum.

 

“Özellikleri ne ki senin ‘bazı’larının” denecek olursa, dilimize zarar vermekten başka pek bir özellikleri yok. Ve bu ‘dilbazlık’ları beni pek pek ilgilendiriyor. Her an şöylesine cümleler kurabilirler (bence nasıl olmalıydı, ayraç içinde veriyorum):

 

• Sizin de arz ettiğiniz gibi, GDO’lu yiyecekleri zorunlu haller dışında tüketmememiz gerekiyor, ancak, ….. . (Sizin de belirttiğiniz gibi, GDO’lu yiyecekleri zorunlu haller dışında yiyip içmememiz gerekiyor, ancak, ….. .)

 

• Havalar yarından itibaren soğumaya başlayacağa benziyor. (Havalar yarın akşam saatlerinden itibaren soğumaya başlayacak.)

 

• Bu yıl kurban fiyatları geçen yıla göre fazla artmayacak gibi gözüküyor. (Bu yıl kurbanlık fiyatlarının fazla artmayacağı anlaşılıyor.) 

 

• Konukların otele şu sıralarda giriş yapması bekleniyor. (Konukların otele şu sıralarda gelmeleri bekleniyor.)

 

• ….. dizisindeki rolüyle yıldızı parlayan ….., dün gece yeni sevgilisiyle Ortaköy’deki bir AVM’de görüntülendi. (….. dizisindeki rolüyle yıldızı parlayan ….., dün gece yeni sevgilisiyle Ortaköy’de bir AVM’deydi.)

 

• Tanıtımın ardından gazetemize konuşan ….., bu yıl 300 milyonluk bir satış beklediklerini açıkladı. (Tanıtımın ardından kendisiyle konuştuğumuz ….., bu yıl 300 milyon liralık bir satış beklediklerini söyledi.)

 

• ….. gazetesine bir röportaj veren ünlü raket, ….. . (Ünlü raket, ….. gazetesinin kendisiyle yaptığı röportajda, ….. .)

 

• Bakan ……, bu kararın geçtiğimiz ay yapılan ikili görüşmede de ele alındığını ….. . (Bakan ……, bu kararın geçen ay yapılan ikili görüşmede de ele alındığını ….. .)

 

Bu örnekler bitmez, ama yazıyı bitirmem gerekiyor. Diyeceğim şudur: Benim ‘bazı habercilerim’in bu yaptıkları cambazlıklar, dilimizin daha çoook hırpalanacağının habercisi² ‘gibi duruyor’.

 

Not: Emre Bey’den (Emre Yazman) rol çalar gibi oldum, ama ne yapayım, dayanamıyorum bu ‘dilbazlık’ işlerine…

 

 

İnal Karagözoğlu

Yalıkavak, 19 Kasım 2012

 

______________________

¹ ‘söyleşmen’: ‘Söyleşi yapan’ anlamında bir uydurukça söz. Bu da benim dilbazlığım…

² haberci: mec. Bir durumun, bir olayın belirtisi.

 

© 2012 İK

 

 

Anahtar sözcükler: gazeteci, haberci, gazetecilik, muhabir, enkırmen, dil, dilimiz

{lang: 'tr'}

Post a Comment

Improve the web with Nofollow Reciprocity.