Helalleşmeye Dair

Kısa Bir Gezinti

 

 

“Müslüman’a düşen, hiç kimsenin hakkına saldırmamaktır. Böyle bir günah işlenirse önce verilen zarar giderilmeli, ardından o kişiden helallik dilenmeli ve bu günahtan ötürü tövbe istiğfar edilmelidir.”

 

Genelağda dini bilgiler veren yerlerde, “Kul hakkından helalleşmek nasıl olmalı” sorusuna verilen yanıtlarda konuya böyle giriliyor.

 

Bu yanıtlarda üzerinde önemle durulan bir şey de, ‘helalleşme’deki ‘helal’ sözcüğüne yüklenen anlam. Bu sözcük aslında ‘haram’ın karşıtı olan ‘helal’le aynı; ancak, bu ‘haram’ın karşıtı olarak kullanıldığında kesin bir durumu belirtmesie karşın, ‘helalleşme’de durum değişiyor. Şöyle: Helalleşmeden sonra kulun hakkı ortadan kalkmakla birlikte, helallik dilemeye yol açan fiil helal hâle gelmiş olmuyor. Yani, bir haramı helal hâline getirmiş olmaktan söz edilemiyor. Ya ne oluyor? Helallik istenen kişi, yalnızca ve yalnızca helallik isteyenin kendisine karşı yaptığı şeyden dolayı hakkından vazgeçmiş oluyor, o kadar… Allah’ın haram kıldığı şeyden ortaya çıkan günahı helal kılmasının olanağı yok. Evet, helalleşme isteyen zalim, mazlumdan üzerindeki hakkı bağışlamasını dilemiş, bu isteği kabul edilmiştir ama ya işlediği günah?!…

 

Konuya biraz da dilbilgisi yönünden bakarsak şunu görüyoruz: ‘Helalleşmek’ eylemi bir işteş eylemdir. İşteş eylemlerde o eylem birden çok özne tarafından karşılıklı ya da ortaklaşa olarak yapılır. Dilimizde bir eylemin işteş olduğunu, çatısının ‘-(i)ş’ ekiyle kurulmuş olması belirler. Örneğin, kucaklaşmak, sevişmek, selamlaşmak, küfürleşmek, yazışmak, çekişmek, koşuşmak, gülüşmek…

 

Bu bilgiden de şu sonuç çıkıyor: Helalleşme isteyenin dileği helalleşme istenence kabul edilmezse, helalleşmek eylemi gerçekleşmiş olmaz.

 

 

İnal Karagözoğlu

Yarımca, 18 Haziran 2011

 

 

_____________________

Not: Yararlandığım kaynakların başında, http://www.fetva.net/yazili-fetvalar/kul-hakkindan-helallesmek-nasil-olmali.html ile http://www.fetva.net/yazili-fetvalar/kul-hakkindan-helallesmek-nasil-olmali.html geliyor.

 

© 2011 İK

{lang: 'tr'}

Post a Comment

Improve the web with Nofollow Reciprocity.