Gün Sevgililer Günü

Siz de Hâlâ Gereken Alışverişi Yapmadınız mı?!

 

 

Günümüzde 14 şubat günü pek çok ülkede Sevgililer Günü olarak kutlanıyor. Biz de katılmışık bu kutlamaya…

 

Denenlere bakılırsa, Katolik toplumlarda Valentine diye bir din adamının anısına adanan bir bayram günüymüş evvelinde… Aziz Valentin Günü (St. Valentine’s Day)…

  

Derken, bu Valentine adı, Batı’da, hoşlanılan kişi, sevgili anlamlarında da kullanılır olmuş; Aziz Valentin Günü ile romantik aşk arasında bir bağlantı, bir ilişki kurulmuş. Bütün bunlar, Hıristiyan toplumlardaki dinsel akımlarla bağlantılı.

 

st-valentine

 

Valentine adı, Batı’da, hoşlanılan kişi, sevgili demeye gelir olmuş…

 

Söylencelere göre, III. yüzyılın zalim yöneticilerinden Roma İmparatoru II. Claudius, aşırı ölçüde savaş ve askerlik tutkunuymuş ve her yetişmiş erkeğin ille de asker olmasını istiyor, bu işten kaytarmak isteyenlere göz açtırmıyormuş… Bu tutkuyla ne yapmış dersiniz bu zalim? Evlenmeyi yasaklamış! Gençler şaşkın… Kimse sevdiğiyle değil ‘birlikte olmak’, bir araya bile gelemez olmuş. Derken, güzelim Roma, sevgililerinden ayrı kalan, sevgilileri savaş alanlarında yitip giden tazelerin ağlayışlarıyla dolmuş. Bütün bunlar yetmezmiş gibi İmparator Efendi, ahalinin dinlerini terk edip eski ‘12 tanrılı’ inanışa dönmelerini buyurmaz mı? Bu arada, “Her kim ki Hıristiyan’la ilişkiye girer, cezası idamdır” diyerek ahaliyi can evinden vurmuş…

 

st-valentine-12

 

 St. Valentine, başlamış sevgilileri gizli gizli evlendirmeye…

 

Durum bu merkezdeyken, Roma ikliminde ‘aziz’ diye bilinen feylesof bir âdem varmış; adı Valentinus… Gezginci vaizin tekiymiş… Gözü de pek mi pekmiş. II. Claudius da kim oluyormuş bu Valentinus için!? Başlamış mı sana İmparator’un hatalı olduğunu anlatmaya… Onunla kalsa yine iyi, ‘kul darda kalmayınca Hızır yetişmezmiş’ misali, girişmiş sevgilileri gizli gizli evlendirmeye…

 

……

 

* 

Söylenceler sürüp gidiyor… Biz bakalım tarihsel duruma:

 

Batılılar, dönemler gelip geçtikçe dinsel özelliğini yitiren bu bayramı 1969’da dini takvimlerinden çıkardılar. Ve gele gele bugünlere gelindi… Hiç geri kalır mıyız? Dedimdi ya, bizde de kutlanır oldu. Bir bilenlerden Oray Eğin’e bakarsanız, bu iş, Hıncal Uluç marifetiyle sevgililerinden Holly namındaki hatunun hatırına giriş yapmış bizim memlekete… Takvimler ’80 civarındaymış. Ve ahali de, tüccar taifesiyle birlik olup onu pek sevmiş olmalı, bu parasal kıvranmada dahi el üstündedir. Geliş o geliş…

 

*

Ben, oldum bittim bu tüketim toplumu şeylerine baş eğmem; ama bu kez, şu para darlığında “gün bugündür” deyip akşam pazarında çarşıya çıkayım, benim hatuna bir ferace bakayım, diyorum. Hani ne demişti Hacı Arif Bey o güzelim kürdîli hicazkâr şarkısında[*]:

 

ferace-pembe

Bu, tam da benim istediğim şey: “Pembe, gönlüm sende”…

 

“Muntazır teşrifine hazır kayık;
İnce yaşmakla bu cuma seyre çık…

Pembe mantinden ferace pek de şık;

İnce yaşmakla bu cuma seyre çık…

 

* 

Söz müzikten açılınca benim kalemim durmaz. İyisi mi lafı burada kesip akşama kalmadan şu çarşı işini bitireyim. Bakarsın, esnafta mal tükenir de niyetim kursağımda kalır sonra…

 

Siz de hâlâ gereken alışverişi yapmadınız mı yoksa?! Hadi öyleyse, ne oturuyorsunuz, çarşıya!…

 

 

İnal Karagözoğlu

Yarımca, 14 Şubat 2009

 

 

___________________

* Muntazır Teşrifine Hazır Kayık ~Recep Birgit söylüyor

» https://www.youtube.com/watch?v=GjAXjMgMbFQ

 

 

Bazı kelimeler:

 

mantin: a. Fr. esk. (mantille [İsp. mantilla: İspanyol kadınlarının başlarını örttükleri atkı]) Canfese benzeyen bir tür ipekli kumaş.

ferace: a. Ar. (.-.) esk. Kadınların sokakta giydikleri, mantoya benzer, arkası bol, yakasız, çoğu kez eteklere kadar uzayan üst giysisi. (Olacak şey değil ama, bu sözcük, ‘dervişlerin giydiği bir tür bol hırka’ anlamına da geliyor.)

yaşmak: a. esk. Kadınların feraceyle birlikte kullandıkları, gözleri açıkta bırakan, ince yüz örtüsü; başla birlikte yüzü, ağzı kapatan örtü.

 

 

Ek bilgi:

 

canfes: a. Far. Üzerinde desen bulunmayan ince dokunmuş, parlak, tok, ipekli kumaş.

 

© 2009 İK

 

 

Son güncelleme: 14 Şubat 2017 Salı, 09:03

{lang: 'tr'}

1 Yorum

  1. Pakiz Borteçen said,

    Şubat 15, 2009 at 02:33

    Öyle sanıyorum ki; bu yazıyı günlük bir gazetede bir köşe yazısı olarak okumuş olmak büyük keyif verecekti bana…O zaman ” Tüketimi Teşvik ” -
    ” Aşkları Teşvik” in önüne geçmemiş olurdu… Heyhat ! Durum öyle değil ne yazık…Öyle de olmayacak gibi…Elinize sağlık…

Post a Comment

Improve the web with Nofollow Reciprocity.