Dile Saygı

“Eyç-di-ay”dan “Ha-de-i”ye… (*)

Emre Yazman

Geçenlerde arabamda küçük bir hasar oldu. Servise götürdüm. Karşılayan görevli kaskomun hangi şirkette olduğunu sordu. “He-de-i Sigorta’da” dedim. Görevli “Heyç-di-ay Sigorta” diye düzeltti beni. “Evet, He-de-i Sigorta” diyerek onayladım görevliyi. Garibim, beni düzelttiğini sanırken kendi hatasının farkında değildi. Öyle ya, harfin adı ile temsil ettiği ses arasında bir bağlantı olmalıydı. Bu harf “he” sesini temsil ediyorsa adı da “heyç” olmalıydı ona göre, “eyç” de neydi ki. Fransızcadaki “aş”a “haş” diyenler de aynı güdünün etkisi altında böyle diyorlardı.

HBB televizyonuna hiç “eyç-bii-bii” demedim. NTV’ye hiç “en-tii-vii” demediğim gibi. Bu kanalların adı benim dilimde “he-be-be” ve “ne-te-ve”dir. Keza, AIG Sigorta’ya “ey-ay-cii” değil, “a-i-ge” demenin doğru olacağını düşünürüm ve öyle derim. Bir Türk sigorta şirketinin adı sözgelimi RSF Sigorta olsaydı anadili İngilizce olanlar bunu nasıl okurdu? Elbette “re-se-fe” diye değil, “ar-es-ef” diye kendilerine göre söyleyeceklerdi. Peki, bizim yabancı dillerdeki adları kendimize göre okuma hakkımız niçin olmasın?

İhlas Sigorta’yı Almanlar satın aldığında şirketin adını HDI Sigorta yaptılar. Almanca sözcüklerin ilk harflerinden oluşan bu kısaltmayı nasıl okuyacaktık? Çoğunluk İngilizceye göre “eyç-di-ay” diye okusa da doğru olan bu muydu peki. Almanca bir ismin İngilizceye göre okunmasının nasıl bir gerekçesi olabilirdi? Bizce Türkçeye göre okunması doğru olurdu: “He-de-i” diye. Özgün dilinde okunuşu olan “ha-de-i”yi benimsemek de yadırganacak bir tutum olmazdı.

İki gün önce bilgisayarımdaki “gelen kutusu”na bu konuyla ilgili bir ileti düştü. HDI Sigorta, yaptırdığı bir araştırmanın katılımcılarından elde edilen verilerin yönetim kademesinde değerlendirmeye alınması sonucunda şirketin adının bundan böyle “eyç-di-ay” yerine özgün biçimiyle “ha-de-i” olarak söylenmesine karar verildiğini duyuruyordu.

Son derecede isabetle alınmış bu karar dolayısıyla HDI Sigorta yönetimini kutlarım.

__________________

Yazar Hakkında

1949’da İstanbul’da doğdu. İstanbul Erkek Lisesi ve İÜ İşletme Fakültesi’nden mezun oldu. Çalışma yaşamına aylık ekonomi dergisi “İktisadi Yürüyüş”te başladı. Yeni Asır gazetesinin İstanbul spor muhabirliğini yaptı. 1976’dan bu yana Sigorta Dünyası dergisinin sahibi ve genel yayın yönetmeni. Basketbol dergileri “6. Adam” ve “Dev Adam”ın sürekli yazarları arasında yer aldı. 

Emre Yazman evli, iki çocuk babası.

* Kaynak: Sigorta Dünyası dergisi, s. 555 (Ağustos 2007).

{lang: 'tr'}

1 Yorum

  1. Dünya Yazman said,

    Haziran 4, 2008 at 01:28

    Geçenlerde HDI Sigorta acenteler toplantısındaydım. Doğrusunu söyleyen acenteye pek az rastladım. Çoğu “eyç-di-ay” ya da “ha-de-ı” diyordu. Üst düzeyde bir konuşmacı da üzerine basa basa “ha-de-i” diye düzeltiyordu, ne yapsın?..

Post a Comment

Improve the web with Nofollow Reciprocity.